مى نمايد ) و خورشيد داراى روشنائى در پى آن مى آيد ، در غروب و طلوع ( چون ماه پنهان شود خورشيد طلوع كند ، و چون خورشيد غروب كند ماه هويدا گردد ) و در گردش ايّام روزگارها از آمدن شب و رفتن روز ( خلاصه شب و روز و آشكار و نهان و تغيير و تبديل روزگار نسبت بعلم و دانائى او به جزئىّ و كلّى اشياء مساوى است و چيزى از او پوشيده نمى باشد ) 6 پيش از هر انتهاء و مدّت و هر شمردن و شمارى بوده است ( زيرا او كه آفرينندهء همهء اشياء است بايستى پيش از آفريده شده باشد ) بلند و منزهّ است از اينكه تعيين كنندگان حدود اندازه‌ها و نهايت اطراف و جوانب و تهيئه جاها و قرار گرفتن در مكانها را به او نسبت دهند ( زيرا اندازه و نهايت داشتن و كسب مكان و قرار گرفتن در آن از لوازم جسم و امكان است ، لذا مى فرمايد : ) حدّ و نهايت مخلوق و آفريده شدهء او را شايسته است و به غير او ( ممكنات ) نسبت داده مىشود ، 7 اشياء را از روى اصول و مبادى و نمونهء ازلى و ابدى نيافريد ( چون آفرينش او مبداى نداشته ) بلكه ( بى نمونه و مبدا بمحض اراده ) آفريد آنچه آفريده و حدّش را تعيين نمود ، و به آنچه كه ايجاد و فرمود صورت و شكل داد و صورت آن را نيكو و مناسب گردانيد ، هيچ چيزى را در برابر او امتناع و سركشى نيست ( همه مطيع و فرمانبردارند ) و از اطاعت و پيروى چيزى سود و بهره نصيب او نمى گردد ( زيرا او نيازمند به غير نمى باشد ، چون نيازمندى مستلزم نقص كمال است و آن از لوازم امكان مى باشد ) 8 دانائى او به مردگان از پيش گذشته مانند دانائى او است به زنده‌هاى باقى مانده ، و علم او به آنچه در آسمانهاى زبرين است مانند علم او است به زمينهاى زيرين ( علم او به مرده و زنده و گذشته و آينده و پست و بلند يكنواخت است ، چون ذات او نسبت به همهء اجزاء زمان و زمانيّات يكسان است ، علم او هم كه عين ذات او است چنين مى باشد ) .